{"id":25158,"date":"2024-04-23T12:20:14","date_gmt":"2024-04-23T10:20:14","guid":{"rendered":"https:\/\/bma.brussels\/?p=25158"},"modified":"2025-03-05T14:45:28","modified_gmt":"2025-03-05T13:45:28","slug":"du-bruxellien-au-bruxellocene","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/","title":{"rendered":"DU BRUXELLIEN AU BRUXELLOC\u00c8NE"},"content":{"rendered":"<p>Het Brusselliaan is een sedimentaire geologische formatie die 45 miljoen jaar geleden ontstond tijdens het Eoceen. De lagen bestaan uit een afwisseling van zand en zandknollen, soms ijzerhoudend, die ooit deel uitmaakten van de bodem van een zee \u2013 wellicht een kustlijn of een delta. Deze geologische samenstelling leverde een belangrijke voorwaarde voor het ontstaan van een welvarende stad. Het zand werd gebruikt in de bouw en industrie, en het water uit de onderliggende aquifers diende voor consumptie en productie.<\/p>\n<p>In zijn <em>Oryctographie de Bruxelles<\/em> uit 1784, stelt Fran\u00e7ois Xavier de Burtin het volgende: \u201cDe eerste blik volstaat om een waarnemer te overtuigen dat alles hier het werk is van water \u2013 uit zee, regen, rivieren en stortvloeden. De werking en effecten van die afwisselende waterbronnen hebben duidelijke sporen achtergelaten.\u201d De auteur verwijst bovendien naar de talrijke boven- of ondergrondse steengroeven rond de stad, die vaak werden verlaten zonder te worden opgevuld. Sinds de middeleeuwen werden zandsteenlagen in het Brusselliaan gewonnen voor de productie van kalk, breukstenen en straatstenen. Meer recent, en nog steeds vandaag de dag, domineren grote zandgroeven het landschap van Brussel en het Brabantse achterland. Ze werden vaak ingezet voor de bouw van infrastructuur in de hoofdstad of voor haar stedelijke uitbreiding.<\/p>\n<p>De relatie tussen Brussel en zijn zand is er een van wederzijdse interactie en verandering. Dit verhaal nodigt uit om zowel de oudste geschiedenis van ons gebruik van de aarde als ons recente verleden en de toekomst te herzien, en om opnieuw na te denken over hoe we de wereld en de bodem benutten. In ons onderzoek stellen we de hypothese dat het Brusselse zand niet louter een inert, begraven materiaal is. Het fungeert als een actief element in menselijke en stedelijke technieken en culturen. Dit blijkt uit de verschillende heroplevingen, ontsluitingen en bodembewegingen die stadslandschappen hervormen. Ook opvul- en uitgraafbewegingen voor de realisatie van infrastructuur, en de hybride natuurvormen die ontstaan op haar specifieke bodems, getuigen hiervan.<\/p>\n<p>Door meer aandacht en zorg te schenken aan de bodems die we bewonen, traceert <em>Du Bruxellien au Bruxelloc\u00e8ne<\/em> de lange geschiedenis van de banden tussen Brussel en zijn bodems. Het inventariseert de manifestaties van deze relatie en plaatst ze op een \u2018levende kaart\u2019. Hiermee wordt een alternatief verhaal verteld over de wisselwerking tussen extracties, ontsluitingen aan de oppervlakte en ondergrondse veranderingen. Het resultaat is een kleine geologische odyssee die actuele vraagstukken rond bodembeheer en -ontwikkeling blootlegt. En wie weet opent dit de deur naar een betere co-existentie met de minerale wereld.<\/p>\n<p>\u201cS\u00e9dimenter comme verbe\u201d \u2013\u00a0 sedimenteren als werkwoord \u2013 is de stelling waarin Matthieu Duperrex ons uitnodigt om de wereld te observeren (1). Hij benadrukt hoe we de mineralenorde opnieuw centraal kunnen stellen in de kwesties die te maken hebben met het leven. Te vaak richten we ons alleen op wat zichtbaar is in de biosfeer of atmosfeer. De lithosfeer wordt daarbij soms gezien als een verzameling inerte, eeuwige objecten of als simpele metaforen voor soliditeit. Zoals Marcia Bjornerud (2) opmerkt, bevatten rotsen een veelheid aan gebeurtenissen in zich: \u201celles ne sont pas, elles deviennent\u201d \u2013 ze zijn niet, ze worden. Ze sporen ons aan om onze aardse, menselijke en stedelijke verhalen te hermineraliseren. Zo kunnen we de relatie herstellen tussen de werelden waarin we leven en de materie en haar cycli.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14px;\">(1) Matthieu Duperrex, <em>La Rivi\u00e8re et le Bulldozer,<\/em> Premier Parall\u00e8le, coll. Carnets Parall\u00e8les, 2022<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 14px;\">(2) Marcia Bjornerud, <em>Timefulness: How Thinking Like a Geologist Can Help Save the World<\/em>, Princeton University Press, coll. Focus on Climate, 2018<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-28857 aligncenter\" src=\"https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/2_\u00a9-The\u0301o-Larvoire_light.jpg\" alt=\"\" width=\"732\" height=\"916\" srcset=\"https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/2_\u00a9-The\u0301o-Larvoire_light.jpg 732w, https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/2_\u00a9-The\u0301o-Larvoire_light-210x263.jpg 210w\" sizes=\"auto, (max-width: 732px) 100vw, 732px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 10px;\">@Th\u00e9o Larvoire<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-28860\" src=\"https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/3_Bruxellien_light.jpg\" alt=\"\" width=\"642\" height=\"916\" srcset=\"https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/3_Bruxellien_light.jpg 642w, https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/3_Bruxellien_light-210x300.jpg 210w\" sizes=\"auto, (max-width: 642px) 100vw, 642px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/10\/4_\u00a9-The\u0301o-Larvoire.jpg\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 10px;\">@Th\u00e9o Larvoire<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-28863\" src=\"https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/5_Bruxellien.jpg\" alt=\"\" width=\"1920\" height=\"877\" srcset=\"https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/5_Bruxellien.jpg 1920w, https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/5_Bruxellien-1400x639.jpg 1400w, https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/5_Bruxellien-768x351.jpg 768w, https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/5_Bruxellien-210x96.jpg 210w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-28866\" src=\"https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/6_Bruxellien_light.jpg\" alt=\"\" width=\"646\" height=\"917\" srcset=\"https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/6_Bruxellien_light.jpg 646w, https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/6_Bruxellien_light-210x298.jpg 210w\" sizes=\"auto, (max-width: 646px) 100vw, 646px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/10\/7_\u00a9-The\u0301o-Larvoire.jpg\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 10px;\">@Th\u00e9o Larvoire<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Het Brusselliaan is een sedimentaire geologische formatie die 45 miljoen jaar geleden ontstond tijdens het Eoceen. De lagen bestaan uit een afwisseling van zand en zandknollen, soms ijzerhoudend, die ooit deel uitmaakten van de bodem van een zee \u2013 wellicht een kustlijn of een delta. Deze geologische samenstelling leverde een belangrijke voorwaarde voor het ontstaan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":28840,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1288],"tags":[],"class_list":["post-25158","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-non-classifiee-nl"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.2 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>DU BRUXELLIEN AU BRUXELLOC\u00c8NE - bma<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_BE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"DU BRUXELLIEN AU BRUXELLOC\u00c8NE - bma\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Het Brusselliaan is een sedimentaire geologische formatie die 45 miljoen jaar geleden ontstond tijdens het Eoceen. De lagen bestaan uit een afwisseling van zand en zandknollen, soms ijzerhoudend, die ooit deel uitmaakten van de bodem van een zee \u2013 wellicht een kustlijn of een delta. Deze geologische samenstelling leverde een belangrijke voorwaarde voor het ontstaan [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"bma\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-04-23T10:20:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-03-05T13:45:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/cover-light.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1292\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"907\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Theo Brackx\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Theo Brackx\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/\",\"url\":\"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/\",\"name\":\"DU BRUXELLIEN AU BRUXELLOC\u00c8NE - bma\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bma.brussels\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/cover-light.jpg\",\"datePublished\":\"2024-04-23T10:20:14+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-05T13:45:28+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bma.brussels\/#\/schema\/person\/b90cb0a3547e02b6d81d6fc110eca706\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-BE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-BE\",\"@id\":\"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/cover-light.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/cover-light.jpg\",\"width\":1292,\"height\":907},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\/\/bma.brussels\/nl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DU BRUXELLIEN AU BRUXELLOC\u00c8NE\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bma.brussels\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bma.brussels\/\",\"name\":\"bma\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bma.brussels\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-BE\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bma.brussels\/#\/schema\/person\/b90cb0a3547e02b6d81d6fc110eca706\",\"name\":\"Theo Brackx\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-BE\",\"@id\":\"https:\/\/bma.brussels\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6fa6e1e9e35157d694387f1342e520bd122024b48932c58a8dd55d4435fe1f6d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6fa6e1e9e35157d694387f1342e520bd122024b48932c58a8dd55d4435fe1f6d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Theo Brackx\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/www.bma.brussels\"],\"url\":\"https:\/\/bma.brussels\/nl\/author\/tbrackxbma-brussels\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"DU BRUXELLIEN AU BRUXELLOC\u00c8NE - bma","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/","og_locale":"nl_BE","og_type":"article","og_title":"DU BRUXELLIEN AU BRUXELLOC\u00c8NE - bma","og_description":"Het Brusselliaan is een sedimentaire geologische formatie die 45 miljoen jaar geleden ontstond tijdens het Eoceen. De lagen bestaan uit een afwisseling van zand en zandknollen, soms ijzerhoudend, die ooit deel uitmaakten van de bodem van een zee \u2013 wellicht een kustlijn of een delta. Deze geologische samenstelling leverde een belangrijke voorwaarde voor het ontstaan [&hellip;]","og_url":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/","og_site_name":"bma","article_published_time":"2024-04-23T10:20:14+00:00","article_modified_time":"2025-03-05T13:45:28+00:00","og_image":[{"width":1292,"height":907,"url":"https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/cover-light.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Theo Brackx","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschreven door":"Theo Brackx","Geschatte leestijd":"5 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/","url":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/","name":"DU BRUXELLIEN AU BRUXELLOC\u00c8NE - bma","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bma.brussels\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/cover-light.jpg","datePublished":"2024-04-23T10:20:14+00:00","dateModified":"2025-03-05T13:45:28+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bma.brussels\/#\/schema\/person\/b90cb0a3547e02b6d81d6fc110eca706"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-BE","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-BE","@id":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/#primaryimage","url":"https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/cover-light.jpg","contentUrl":"https:\/\/bma.brussels\/app\/uploads\/2024\/04\/cover-light.jpg","width":1292,"height":907},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/du-bruxellien-au-bruxellocene\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DU BRUXELLIEN AU BRUXELLOC\u00c8NE"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bma.brussels\/#website","url":"https:\/\/bma.brussels\/","name":"bma","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bma.brussels\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-BE"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bma.brussels\/#\/schema\/person\/b90cb0a3547e02b6d81d6fc110eca706","name":"Theo Brackx","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-BE","@id":"https:\/\/bma.brussels\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6fa6e1e9e35157d694387f1342e520bd122024b48932c58a8dd55d4435fe1f6d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6fa6e1e9e35157d694387f1342e520bd122024b48932c58a8dd55d4435fe1f6d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Theo Brackx"},"sameAs":["http:\/\/www.bma.brussels"],"url":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/author\/tbrackxbma-brussels\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25158","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25158"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25158\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30122,"href":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25158\/revisions\/30122"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28840"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25158"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25158"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bma.brussels\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25158"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}